دانشگاه بیرجند پژوهش های کیفی در علوم رفتاری 2981-0922 4 1 2025 08 23 Theorizing the Phenomenon of Organizational Fossilization Among Employees of the Ministry of Energy: A Grounded Theory Approach تبیین نظریه‌ای دربارۀ پدیدۀ فسیل سازمانی در بین کارکنان وزارت نیرو: رویکرد داده بنیاد 53 80 3598 10.22077/qrbs.2025.9706.1109 FA مقداد منصوری دکتری مدیریت دولتی، گروه مدیریت، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران 0009-0006-7706-6501 احمدرضا اسماعیلی استادیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران 0000-0003-2220-8948 حاجیه رجبی فرجاد دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه علوم انتظامی، تهران، ایران 0000-0003-3569-4834 آمنه مالمیر دانشیار، گروه مدیریت، واحد فراهان، دانشگاه آزاد اسلامی، فراهان، ایران 0000-0001-6390-8022 داریوش رحمتی دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه علوم انتظامی، تهران، ایران 0000-0002-8982-8706 Journal Article 2025 06 08 <strong>Background:</strong> The decline in creativity and dynamism among employees in public organizations, particularly the Ministry of Energy, due to structural and cultural barriers, has led to a phenomenon termed "organizational fossilization," necessitating an in- depth investigation to understand its process and consequences.<br><strong>Aim:</strong> This study aimed to understand the phenomenon of the fossilization of creative individuals as a process that transforms creative and dynamic employees into individuals lacking these attributes.<br><strong>Method:</strong> This qualitative research was conducted using the grounded theory approach. Data were collected through semi-structured interviews with 11 employees of the Ministry of Energy working at Tavanir Specialized Holding Company. Purposeful sampling was employed, with the target population being identified with the assistance of key organizational informants. The data were analyzed using open, axial, and selective coding techniques. MAXQDA software was utilized to facilitate this process and develop a comprehensive theoretical model.<br><strong>Results</strong>: The findings identified a context-based theoretical model for the fossilization of creative employees, comprising 68 factors categorized as causal conditions (management style, organizational structure, inefficient processes), contextual conditions (cultural constraints, organizational climate), and intervening conditions (cognitive gap, emotional disconnection, exclusion from political participation, divergence in goals). These factors lead to the core phenomenon of creative employee fossilization, defined by psychological cooling-off and forced adaptation. In response to this phenomenon, employees adopt strategies such as behavioral filtering, identity masking, purposeful silence, concealment, and expectation management. This process ultimately results in negative consequences, including profound silence, capability collapse, emotional lethargy, persistent suffering, professional perplexity, meaning vacuum, hidden animosity, and social disconnection.<br><strong>Conclusions</strong>: This study provides a comprehensive framework for understanding the fossilization of creative employees and offers practical insights for public organizations to identify and prevent this phenomenon. Recommendations are provided for revitalizing workforce creativity and dynamism. By presenting an indigenous model, this research contributes to the enrichment of the theoretical literature in human resource management and organizational behavior. The findings serve as a guide for managers and policymakers at the Ministry of Energy to detect early signs of fossilization, understand its causes, design preventive interventions, and enhance organizational efficacy. <strong>زمینه:</strong> کاهش خلاقیت و پویایی کارکنان در سازمان‌های دولتی، به‌ویژه وزارت نیرو، به دلیل موانع ساختاری و فرهنگی، منجر به بروز پدیده‌ای موسوم به «فسیل سازمانی» شده است؛ که نیازمند بررسی عمیق برای درک فرآیندها و پیامدهای آن است.<br><strong>هدف:</strong> این پژوهش با هدف فهم پدیدۀ «فسیل شدن فرد خلاق در سازمان» یا به اصطلاح «فسیل سازمانی» انجام گرفته است؛ فرآیندی که طی آن کارکنان خلاق و پویا به افرادی فاقد نوآوری و تحرک تبدیل می‌‍‌شوند.<br><strong>روش:</strong> پژوهش حاضر، کیفی مبتنی بر رویکرد داده بنیاد است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختار یافته با 11 نفر از کارکنان وزارت نیرو شاغل در شرکت‌ مادر تخصصی توانیر گردآوری شد. نمونه‌گیری به روش هدفمند و با همکاری مطلعان سازمانی صورت گرفت. داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای مدیریت و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد تا مدل نظری جامع تدوین گردد.<br><strong>یافته‌ها:</strong> تحلیل داده‌ها به توسعه یک مدل نظری مبتنی بر رویکرد زمینه‌ای برای فسیل شدن کارکنان خلاق منجر شد. این مدل شامل 68 عامل در سه دسته اصلی بود: شرایط علّی (سبک مدیریت، ساختار سازمانی و فرآیندهای ناکارآمد)، شرایط زمینه‌ای (محدودیت‌های فرهنگی و فضای سازمانی)، و شرایط مداخله‌گر (شکاف شناختی، گسست عاطفی، حذف از مشارکت سیاسی و انفکاک در اهداف). این عوامل در تعامل با یکدیگر به پدیدۀ محوری فسیل شدن کارکنان خلاق منتهی می‌شوند؛ پدیده‌ای که با «سرد شدن روانی» و «انطباق اجباری» مشخص می‌شود. در واکنش به آن، کارکنان راهبردهایی نظیر فیلتر رفتاری، نقاب هویتی، سکوت هدفمند، پنهان‌کاری و مدیریت انتظارات را به کار می‌گیرند.<br><strong>نتیجه‌گیری: </strong>این پژوهش چارچوبی جامع برای درک فسیل شدن کارکنان خلاق در سازمان‌های دولتی فراهم می‌آورد و بینش‌هایی کاربردی برای مدیران و سیاست‌گذاران ارائه می‌دهد. مدل پیشنهادی می‌تواند در تشخیص نشانه‌های اولیۀ فسیل شدن، شناسایی علل و طراحی مداخلات پیشگیرانه به کار ‌رود. همچنین، با ارائۀ راهبردهایی برای احیای خلاقیت و پویایی منابع انسانی، به غنای ادبیات نظری و مدیریت منابع انسانی و رفتار سازمانی کمک می‌کند. https://qrbs.birjand.ac.ir/article_3598_6a450490f238b4ddff085d66a916a206.pdf